Czym jest terapia akceptacji i zaangażowania (ACT)
Terapia Akceptacji i Zaangażowania (ACT – Acceptance and Commitment Therapy) to podejście psychoterapeutyczne należące do nurtu tzw. trzeciej fali terapii poznawczo-behawioralnej.
Za jej twórcę uznaje się Stevena C. Hayesa, który w latach 80-tych zaprezentował po raz pierwszy założenia terapii ACT. Od tej pory powstało wiele badań naukowych, które potwierdzają skuteczność terapii akceptacji i zaangażowania, czyniąc ją terapią w pełni zgodną z nauką i niosącą korzyści dla pacjentów.
Głównym celem ACT jest rozwijanie elastyczności psychologicznej, czyli zdolności do bycia w pełni obecnym tu i teraz oraz gotowym na doświadczanie trudnych myśli i uczuć w imię własnych wartości.
Istotą terapii akceptacji i zaangażowania jest nauka umiejętności potrzebnych do prowadzenia życia w zgodzie z osobistymi wartościami. Następuje to poprzez rozwijanie sześciu podstawowych procesów, które są ze sobą wzajemnie powiązane, a są nimi:
- Akceptacja
Polega na świadomym i otwartym przyjmowaniu swoich myśli i uczuć bez walki, czyli bez próby ich zmiany czy unikania. Akceptacja charakteryzuje się gotowością do doświadczenia trudnych emocji jako naturalnej części życia. - Defuzja
Jest to proces, którego celem jest umiejętność patrzenia na myśli z dystansu. Traktowania ich jako wytwór umysłu, a nie fakty czy prawdy, które muszą nami rządzić. Dzięki temu myśli tracą swoją dominującą władzę nad naszymi reakcjami i zachowaniami, a my możemy słuchać się tych, które są dla nas użyteczne. - Kontakt z chwilą obecną
Jest to skupienie uwagi na bieżącym doświadczeniu takim, jakie ono jest. Do rozwijania tej umiejętności często wykorzystywane są techniki mindfulness. - Ja jako kontekst
To świadomość, że jesteśmy czymś więcej niż tylko naszymi myślami, uczuciami, wrażeniami czy doznaniami, co pozwala na patrzenie na to, czego doświadczamy z perspektywy. - Wartości
Stanowią główne kierunkowskazy życiowe, pomagając w podejmowaniu świadomych i satysfakcjonujących decyzji w długofalowej perspektywie. - Zaangażowane działanie
To podejmowanie konkretnych kroków, które zgadzają się z naszymi wartościami, nawet jeśli po drodze towarzyszą temu trudności.
Terapia Akceptacji i Zaangażowania jest skuteczna w leczeniu szerokiego zakresu problemów psychicznych, w tym:
- Zaburzeń lękowych
- Depresji
- Zaburzeń związanych ze stresem
- Problemów z uzależnieniami
- Trudności w relacjach interpersonalnych
Poprzez akceptację, mindfulness i zaangażowane działanie, ACT umożliwia rozwijanie psychologicznej elastyczności i budowanie satysfakcjonującego życia.
